آمار عجیب و غریب حمل کالاهای دامی و معدنی در کشور/سازمان راهداری پاسخگو نیست

0
6

بررسی میزان حمل گروه­های مختلف کالایی نشان می­ دهد که برخلاف سایر گروه‌های کالایی میزان حمل و نقل دو گروه” کالا‌های معدنی” و “کالا‌های دامی”، از نوسانات غیرمعقولی برخوردار است.

گروه راه و مسکن بازارنیوز:حمل و نقل از زیرساخت‌های اصلی اقتصاد است و آمار حمل و نقل می‌تواند به عنوان متغیری پیش نگر برای بررسی اوضاع اقتصادی کشور باشد. به همین دلیل، افت و خیزهای نامتعارف در آمار حمل و نقل بطور کلی و یا وجود آمار نامتعارف در حمل و نقل کالای خاص می‌تواند نشان دهنده وجود مشکلی در سیستم حمل و نقل، تجارت و یا حتی تولید آن کالای خاص باشد. بررسی میزان حمل گروه­های مختلف کالایی براساس سالنامه­ ی آماری سازمان راهداری نشان می­دهد که برخلاف سایر گروه‌های کالایی میزان حمل و نقل دو گروه” کالاهای معدنی و “کالاهای دامی، از نوسانات غیرمعقولی برخوردار است بطوری‌که در بلندمدت این اندازه انحراف از میانگین و تغییر رفتار آماری برای یک متغیر، قابل توجیه نیست. گزارش حاضر با هدف ارتقای این بانک اطلاعاتی مهم، به بررسی دقت و صحت بخشی از داده‌های لجستیک سالنامه‌ی آماری سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای پرداخته است. به همین منظور اطلاعات حمل و نقل این گروه­های کالایی با سایر اطلاعات مربوط به تولید و تجارت آنها مورد مقایسه قرار گرفته­اند که در ادامه به تفصیل شرح داده شده است.

ملاحظات

نقش روزافزون آمار و اطلاعات در این عصر به قدری بدیهی است کـه نظـام آمـاری کشـورها و حجم و کیفیت بانک­های اطلاعاتی آنها نه تنها یکی از مهمترین شاخص­های توسعه­یافتگی کشورها به شـمار می­رود، بلکه سیاست­گذاری­ها و برنامه­ریزی­های توسعه اقتصادی، اجتمـاعی و فرهنگـی کشـورها، بدون در اختیار داشتن آمار کافی، صحیح، دقیق و به هنگام، ممکن نیست. سالنامه­ی آماری سازمان راهداری و حمل و نقل جاده­ای یکی از منابع اطلاعاتی است که آمار سالانه حمل و نقل کالاها را به تفکیک گروه‌های مختلف کالایی منتشر می‌نماید. به طور کلی هر ساله در قالب جدول در سالنامه­ی آماری راهداری و حمل و نقل جاده­ای، میزان کالای حمل شده برحسب انواع کالاهای موجود در سطح کشور[۱] منتشر می­گردد. در این جدول سالانه مجموع اوزان کالاهای حمل شده منتشر می­گردد.  

براساس آمار حمل و نقل منتشره توسط سازمان راهداری، سالانه­ حدود ۵۰۰ میلیون تن بـار داخلـی در مسیری به طول بیش از ۲۱۶ هزار کیلومتر در جاده‌های کشور جابجا می‌شود. بررسی تغییرات سالانه میزان کالاهای جابجا شده در کشور نشان می‌دهد که برخلاف سایر گروه‌های کالایی، میزان کالاهای حمل شده دو گروه ” کالاهای معدنی و “کالاهای دامی از نوسانات غیرمعقولی برخوردار هستند. جدول (۱) و نمودار (۱) آمار حمل دو گروه کالایی کالاهای دامی و معدنی در بازه­ ی زمانی ۱۳۹۶-۱۳۹۱ را نشان می­دهند.

 

 

 

 

نکته­ ای که در جدول (۱) و متناظر با آن در نمودار (۱) قابل توجه است، تغییرات شدید میزان حمل این دو گروه کالایی است. چنانکه نمودار نشان می‌دهد، میزان کالاهای حمل شده در گروه کالاهای معدنی از سال ۱۳۸۸ تا سال ۱۳۹۲، روند افزایشی داشته است اما به طور ناگهانی در دو سال ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴، بیش از ۲۰ میلیون تن (۴۵ درصد) کاهش را نشان می‌دهد و مجددا در دو سال بعد یعنی سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ با جهش شدیدی به رقم سال ۱۳۹۲ نزدیک می‌شود. همینطور گروه کالاهای دامی، طی سال­های ۱۳۸۷ الی ۱۳۹۴، روندی افزایشی داشته و از رقم ۱۴.۸ میلیون تن در سال ۱۳۸۷ به بیش از ۲۷.۵ میلیون تن در سال ۱۳۹۴ رسیده است اما به طور ناگهانی در سال ۱۳۹۵، بیش از ۳۰ درصد (نزدیک به ۹ میلیون تن) کاهش داشته و به رقم ۱۹ میلیون تن رسیده است. براساس مبانی اقتصادی، این اندازه انحراف از میانگین و تغییر رفتار حمل و نقل آماری آن هم به صورت مقطعی، بویژه در خصوص دو  گروه کالایی که ماده اولیه تولید و نیز کالای استراتژیک کشور هستند، قابل توجیه نیست و باید دلایل آن را به دقت بررسی کرد. به همین دلیل در ادامه تلاش شده با بررسی داده ­های تولید و تجارت کالاهای معدنی و دامی مشخص گردد که آیا این تغییر ناگهانی در حمل ناشی از تغییرت ناگهانی در تولید و تجارت این کالاها است یا دلایل دیگری دارد؟

برای بررسی تغییرات میزان حمل گروه‌های کالایی، بهتر است ابتدا زیرگروه­های کالایی هر گروه از کالاها را شناسایی نموده و سپس روند تغییرات هر یک از زیربخش‌ها را مورد بررسی دقیق‌تر قرار داد.

گروه کالاهای معدنی شامل سنگ آهک، گرانولیت، سنگ نمک، نمک، سنگ آهن، سنگ و کنسانتره سرب و روی، سنگ تالک، طلا، مس، منگنز و فیروزه و ..، ذغال سنگ، ماسه بادی صنعتی، خاک کوره، نسوز، رس و .. ، خاک معدنی و ساختمانی و …. است.

گروه کالاهای دامی شامل انواع احشام و دام زنده، انواع پوست و روده، انواع کود حیوانی انواع طیور زنده، انواع خوراک دام، انواع تفاله، انواع خوراک طیور، مکمل غذای دام و طیور، خوراک ماهی و … می­باشد.

گروه کالاهای معدنی

پس از بررسی­های صورت گرفته، مشخص شد که اطلاعات به ­روزی از میزان استخراج کالاهای معدنی در سایت­های مربوطه در دسترس نیست. لذا اطلاعات مربوط به این کالاها در بازه­ ی ۱۳۹۰-۱۳۹۴ با توجه به ارقام فصل ششم (معدن) سالنامه­ ی آماری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد میزان استخراج کالاهای معدنی در سال ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ افزایش و پس از آن در سال ۱۳۹۴ کاهش داشته است. این در حالی­است که میزان حمل و نقل کالاهای معدنی در سال ۱۳۹۲ افزایش و در سال ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ کاهش داشته است.

 

تردید در صحت آمار حمل دو گروه کالایی

 

 

اطلاعات دیگری که در زمینه­ ی کالاهای معدنی موجود است مربوط به گزارش­های اقتصادی و ترازنامه بانک مرکزی است که تنها میزان استخراج کالاهای معدنی مهم را اعلام می­ نماید (جدول ۲). با توجه به اطلاعات این جدول نیز روند جمع وزنی کالاهای مهم معدنی ۱۳۹۰ الی ۱۳۹۲ کاهشی و پس از آن افزایشی است که باز هم با روند حمل و نقل همسو نیست. همچنین با توجه به این جدول میزان واردات نیز در سال ۱۳۹۳ افزایش و پس از آن کاهش یافته است؛ در نتیجه با توجه به شرایط استخراج و واردات کالاهای معدنی دلیل درستی برای تغییر رفتار این گروه کالا پیدا نشد. لذا با فرض اینکه تغییر محسوسی در مقررات ثبت بارنامه­ های این گروه کالایی در طول دوره مورد بررسی پدید نیامده باشد سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ­ای باید دلایل احتمالی این تغییر ناگهانی روند را پاسخ دهد. لازم به ذکر است که تماس­های پی در پی در مورد این موضوع با سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ­ای بی ­پاسخ ماند.

 

 

تردید در صحت آمار حمل دو گروه کالایی

 

 

گروه کالاهای دامی

جدول (۳) به طور کلی لیست تولیدات مهم دامی مثل گوشت قرمز، گوشت مرغ، تخم مرغ، شیر، و عسل را در کنار وزن علوفه که نهاده ­ی اصلی این بخش است را نشان می دهد. واردات گزارش­ شده در این جدول نیز شامل واردات انواع تولیدات و نهاده­های دامی است. در نتیجه رقم مجموع وزنی گروه دامی که با رنگ نارنجی در این جدول نشان داده شده است، مجموع واردات به علاوه ­ی تولید داخلی است. اطلاعات مربوط به کالاهای دامی مستخرج از آمارنامه کشاورزی (جدول و نمودار ۳)، نشان می­دهد که مجموع اوزان این کالاها در طول سال­های مورد بررسی روند افزایشی داشته است. در این در صورتی است که بر طبق نمودار (۱) میزان حمل و نقل کالاهای دامی، تا سال ۱۳۹۴ روند افزایشی و سپس به طور ناگهانی در سال ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ کاهشی شده است. در مورد این گروه کالا نیز روند تولید و تجارت با حمل و نقل همسو نمی­باشد.

تردید در صحت آمار حمل دو گروه کالایی

تردید در صحت آمار حمل دو گروه کالایی

 

جمع­بندی و پیشنهاد؛

بررسی روند میزان حمل دو گروه کالاهای معدنی و کالاهای دامی براساس سالنامه­ ی آماری سازمان راهداری، نشان داد که میزان حمل این کالاها دارای نوسان­های نامتعارف بوده و قابل توجیه نیست. مقایسه ­ی آمار منتشره در خصوص تولید این کالاها، نوسانات آمار حمل و نقل را توجیه نمی­ کند. به بیان ساده، در هیچیک از این دو گروه روند تولید و تجارت با روند حمل و نقل هماهنگ نبوده است. لذا احتمالا مشکل اصلی در تولید آمار حمل و نقل است. از آنجاکه حمل و نقل و خصوصاً لجستیک از زیرساخت‌های اصلی اقتصاد کشور است که به صورت مستقیم و غیرمستقیم نقش مهمی در تولید و اشتغال کل کشور دارد و تولید آمار به روز و صحیح از میزان، زمان، نوع، مبادی و مقاصد کالاهای حمل شده از اولویت‌های مدیریت این صنعت و حتی اقتصاد کشور است و تدارک بسـتر اطلاعـاتی به­روز از اقدامات و امکانات این صنعت، از اقدامات اساسی در توسعه این صنعت و برنامه­ ریزی­­های بهتر و دقیقتر قلمداد می‌گردد، لذا باید سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ­ای علل این تغییرات را بررسی و توضیح دهد در غیر این صورت، تحلیل­های اقتصادی  انجام شده براساس این آمار دچار خدشه اساسی بوده و قابل اعتماد نخواهد بود.

 

 

[۱] گروه کالاهای گزارش شده شامل گروه کالاهای دامی، محصولات کشاورزی، موادغذایی، انواع سیمان، کالاهای ساختمانی، کالاهای معدنی، مصنوعات سفالی، مصنوعات سیمانی، انواع ترکیبات نفتی و شیمیایی، انواع دارو، انواع رنگ و مواد پاک ­کننده، انواع سموم و کود شیمیایی، کالاهای فلزی، ابزارآلات، دخانیات، لوازم آموزشی و ورزشی، لوازم بهداشتی و پزشکی، لوازم خانگی، لوازم یدکی دستگاه­های سبک، محصولات پلاستیکی و کائوچو، محصولات شیشه ای و چینی، انواع قطعات یدکی وسایل نقلیه و ماشین آلات، انواع ماشین­های سنگین، وسایل نقلیه باری و مسافری، سایر، انواع چوب و لوازم چوبی، انواع مقوا و کاغذ، انواع پوشاک و منسوجات آن، انواع چرم و مصنوعات آن، انواع فرش و گلیم و موکت و انواع گونی و کیسه و چتایی می­باشد.

[۲] کالاهای دامی و شیلات به علاوه­ی واردات ذرت دانه ای.

[۳] ذرت دانه­ای و علوفه­ای ،یونجه، شبدر و ..

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید